“`html

Yazar Cafer Vayni’nin “Madam Rıza Nur” Kitabı, Tarih ve Psikolojik Derinlik Sunuyor

Yazar Cafer Vayni, “Madam Rıza Nur” isimli eserinde Türk siyasi tarihinin tartışmalı figürlerinden olan Doktor Rıza Nur‘un yaşamına, ailesine ve özellikle eşi İffet Hanım ile olan sürükleyici yıllarına yeni bir bakış açısıyla ışık tutuyor. Gazeteci ve şef Recep İncecik ile yaptığı röportajda Vayni, kitabın tarihsel derinliğinin yanı sıra psikolojik bir boyut taşıdığını belirtti.

“KİTAP, RIZA NUR’A ATILMIŞ ÖLÜ TOPRAĞINI KALDIRACAK”

Cafer Vayni, eserin adının seçim sürecini “dönemin geleneklerine uygun ve dikkat çekici bir ifade” şeklinde değerlendiriyor. Yazar, Rıza Nur‘a yönelik “morfin bağımlılığı” ve “ruh hastası” gibi iddiaları kesin bir dille reddederek, bunların sadece birer iftira olduğunu savunuyor. Kitabın, Cumhuriyet’in ilk dönemine biraz daha farklı bir perspektiften bakmaya davet ettiğini ifade eden Vayni, “Bu kitap, Rıza Nur‘a atılan olumsuz damgaları ortadan kaldıracak” diyerek eserin amacını özetliyor.

Vayni, kitabın ana fikri hakkında şu şekilde belirtiyor: “1932 yılı ve öncesini kapsayan bu eser, ülke, şehir, bilim ve düşünce konularında günümüzle karşılaştırmalara olanak tanıyor. Tarihsel bir süreci ele alan kitapta, yakın tarihin önemli simaları olan Enver, Cemal ve Kazım Karabekir Paşalar gibi birçok kişilik ve olay sıradışı bir değerlendirmeye tabi tutuluyor. ‘Madam Rıza Nur‘, bir dramı yoğuruyor. Bir kadın ve bir erkeğin, bir ailenin yaşadığı dramı derinlemesine işliyor. Erkek okuyucular, kadınları ve davranışlarının kök sebeplerini daha iyi anlayacaklardır. Kadınlar ise İffet Hanım’ın karakterinde kendilerini daha net görebilir ve değerlendirebilirler.”

Röportajın içeriği ise şu şekilde devam ediyor:

Recep İNCECİK: Kitabınızın ismi “Madam Rıza Nur” oldukça dikkat çekici. Neden bu ismi tercih ettiniz?

Cafer VAYNİ: Türkiye’de soyadlarımız, 21 Haziran 1934’te kabul edilen ve 2 Temmuz 1934’te Resmi Gazete’de yayımlanan 2525 sayılı Soyadı Kanunu ile belirlenmiştir. Öncesinde insanlar, between ‘oğlu’ gibi ifadelerle tanımlanıyordu. Kadınlara da kocalarının isimleriyle anılırdı. Örneğin, Mustafa Kemal’in Talat Paşa’ya yazdığı bir mektupta Cemal Paşa’nın hanımını “Madam Cemal Paşa” diye hitap ettiğini görmekteyiz. “Madam Rıza Nur” ifadesi de, Rıza Nur‘un eşi anlamına geliyor. Başlık üzerinde geniş bir değerlendirme yaptık ve sonunda “Madam Rıza Nur” isminin en uygun olanı olduğuna karar verdik.

Recep İNCECİK: Kitabın içeriğinden kısaca bahseder misiniz?

Cafer VAYNİ: Kitap, Doktor Rıza Nur‘un iki bin sayfayı aşan anılarını, eşi ve ailesiyle ilgili olanlarını harmanlayarak yeniden kurguluyor. Bu anılarda 1931 yılı ve öncesindeki yaşamının önemli kesitleri izlendiği gibi, sürgün yılları, milletvekili ve bakanlık görevleri, seçim çalışmaları ve büyük antlaşmalardaki rolü gibi konular da ele alınıyor.

Recep İNCECİK: Böyle bir konuyu ele almanın sebebi nedir?

Cafer VAYNİ: Başlangıçta Doktor Rıza Nur hakkında çok fazla bilgi sahibi değildim. Daha sonra büyük oğlum Metin’in onun hakkında yorumları dikkatimi çekti. Gençlerin perspektifleri önemlidir ve bunu anladım. Rıza Nur’un hatıralarını okumaya başladım. Ancak metin oldukça eski bir dille yazılmıştı.

Recep İNCECİK: Rıza Nur’un ailesi hakkında biraz daha bilgi verir misiniz?

Cafer VAYNİ: Rıza Nur, eşi İffet Hanım ile 1932 yılında Fransa’nın Nice şehrinde evlenmiştir. İffet Hanım, Abdülhamit Han’ın Seraskeri Rıza Paşa’nın kızı olup, tıp alanında da yüksek öğrenim görmüştü. Ancak aralarındaki ilişki, çeşitli sıkıntılarla örülü karmaşalarla dolu olmuştur. Evlilikleri, ruhsal zorluklar ve şiddetli geçimsizlikler nedeniyle zorlu bir süreç geçirmiştir. Rıza Nur’un yaşadığı aile dramı eser içerisinde derinlemesine ele alınmaktadır.

Recep İNCECİK: “Madam Rıza Nur“ın yazım tarzını nasıl buluyorsunuz?

Cafer VAYNİ: İlk kitabı okuduktan sonra, bu hikayeyi yazma fikri beni derinden etkiledi. Eserin anıları birinci elden ele alarak çağdaş okuyucunun anlayabileceği şekilde yeniden kurguladım. Yukarıdaki okumalarımda, ifadelerin akıcılığına ve anlatım kalitesine önem verdim.

Recep İNCECİK: Size gelen geri dönüşler neler?

Cafer VAYNİ: Birçok olumlu geri dönüş aldım. Örneğin, İmdat Demir bu eseri, Cumhuriyet’in ilk dönemlerinin aile yapısını, erkek-kadın ilişkilerini derinlemesine analiz eden bir çalışma olarak değerlendirdi.

Recep İNCECİK: Son olarak, okuyuculara vermek istediğiniz ana mesaj nedir?

Cafer VAYNİ: “Madam Rıza Nur” kitabı, Rıza Nur’a yöneltilen eleştirilerin yeniden değerlendirilmesine olanak tanıyacak. Aynı zamanda, geçmiş ve günümüz arasında önemli paraleleler kurarak okumaya değer bir eser sunmaktadır. Üzerindeki ölü toprağını kaldıracak ve okuyuculara farklı bir bakış açısı kazandıracaktır.

“`